'Mensen op 1
Een eerlijke koers voor Europa'

De crisis toonde het failliet van het ‘casinokapitalisme' aan. Dankzij de euro werd de impact van de globale financiële crisis op de Europese economie beperkt, maar er is gecoördineerde actie nodig. We kunnen de uitdagingen die klimaatverandering met zich meebrengt hier niet los van zien. De aanpak hiervan kan de Europese economie omvormen en nieuwe slimme groei, jobs en welvaart voor iedereen creëren. We willen gaan voor een echt duurzame ontwikkeling, gebaseerd op een economisch, sociaal en milieubeleid die elkaar versterken. De uitbouw van een menselijke economie dus. De financiële crisis heeft ernstige tekorten van het systeem blootgelegd. SP.A ijvert voor een Europese regulator, een eerlijke en correcte rating van alle producten, een Europees ratingagentschap, een Europees garantiefonds voor de herstart van de motor van het bancair wezen, een strenge transparantiestandaard voor alle financiële spelers, strijd voeren tegen belastingparadijzen, belastingontduiking en -ontwijking, fraude en witwassen. SP.A pleit tot slot voor een doordachte hervorming van de internationale financiële structuur.

‘Naar een ambitieus Europa:
Durven veranderen.
Nu zeker'

Europa mag niet vervallen in een optelsom van 27 maal het nationaal belang. Europa heeft Welzijn en Welvaart gebracht. Zonder Europa, zonder Euro, zonder interne markt had de crisis nog veel harder toegeslagen. Er moet een Europese toezichthouder komen, voor de Europees en mondiaal opererende instellingen. Dit moet een tegengewicht bieden aan de deregulering die het laatste decennia heeft gekenmerkt. Het toezicht moet centraal georganiseerd worden en strenger zijn. Centrale controle-instrumenten van de Europese Centrale Bank (ECB) zijn nodig om monetaire crisissituaties te voorkomen; een centraal interventiebudget is nodig om de gevolgen van de crisis te verhelpen.

‘Een sterker Vlaanderen
in een sterker Europa'

 Om gecoördineerd op te treden, is een Europese en internationale aanpak noodzakelijk. N-VA pleit voor een Europese toezichthouder voor grote ‘systemische' banken en financiële groepen, Europese basisregels voor controle op niet-systemische banken en de oprichting van een Hoge Raad voor Macro-economische Risicoanalyse. N-VA ziet de Europese Centrale Bank als ultieme verstrekker van liquiditeiten voor systeembanken en pleit voor een strikter liquiditeitsbeleid. Verder is N-VA vóór de aanpak van de ratingbureaus in Europa en vindt het dat de EU doortastender had mogen optreden in het stabiliseren van de financiële markten. In elk geval vindt N-VA dat het Belgische niveau er in de aanpak van de economische crisis helemaal niets van bakt. Men kan niet om de vaststelling heen dat een gemeenschappelijke Europese aanpak een aantal voordelen heeft die van belang zijn nu het Belgische dak boven ons hoofd het laat afweten. De Vlaamse economie heeft alle belang bij een Europese scheidsrechter. Als kleine regio zijn we erg kwetsbaar voor maatregelen met een protectionistische inslag. Maar de N-VA wil dat Europa meer doet en zelf maatregelen neemt in het kader van een globaal Europees relanceplan en wil nationale dotaties vervangen door een Europese belasting. Voor de N-VA moet de focus liggen op de heroriëntatie van nationale economieën naar toekomstgerichte, duurzame toepassingen die bijdragen aan de vergroening en technologische vernieuwing van de economie. Dit betekent ook dat er een verschuiving moet optreden binnen het Europees budget in het voordeel van de ondersteuning van een duurzame industrie.

‘Groene wegen voor een beter Europa'

De Europese verkiezingen vinden plaats tijdens de zwaarste financiële en economische crisis sinds vele jaren. Het antwoord van de Europese Groenen op die crisis is een Groene New Deal, deze verbindt sociale rechtvaardigheid en ecologische verantwoordelijkheid met elkaar en samen vormen ze de basis voor een economische toekomstgerichtheid. Het is de verantwoordelijkheid van Europa om de wereld een ecologisch voorbeeld te geven. Aan de basis van de crisis lag een verkeerd beleid voor de financiële markt, ook in Europa: deregulering en een blind geloof in de zichzelf regulerende markt, een zwak financieel toezicht, winstmaximalisatie op korte termijn en belangenconflicten tussen de belangrijke instellingen. We hebben dan ook nood aan een nieuw begin, een nieuwe financiële architectuur. Groen! pleit o.a. voor een consequente regulering van de financiële markt; investeringen in klimaatbescherming, vorming en sociale samenhang voor toekomstgerichte arbeidsplaatsen; een nieuwe vorm van sociale samenhang, hier en tussen Noord en Zuid. Om de stabiliteit en duurzaamheid van financiële markten te vergroten: komt er een Europese toezichthouder; coördineert de Europese Centrale Bank (ECB) een jaarlijkse verklaring waarin Europese en nationale toezichthouders gezamenlijk aangeven welke bedreigingen zij zien voor het financiële systeem; onderwerpen de toezichthouders nieuwe financiële producten aan een risicotoets, waaronder een begrijpelijkheidstoets; voert de EU de strijd tegen belastingparadijzen en ongereguleerde financiële markten op; zet de EU zich in voor internationale afspraken over kapitaalbuffers van financiële instellingen en transparante weergave van risico's op de balansen; zet de EU zich in voor een sterkere rol van een hervormd Internationaal Monetair Fonds; enz.

‘Dit is ons land - Rechtuit betrouwbaar'

Ook al is de huidige crisis het gevolg van schokken (instorting Amerikaanse hypotheekmarkt en implosie rommelkredieten) waar nationale overheden niet steeds vat op hebben, toch bleek België bijzonder slecht voorbereid. De vorige regeringen hebben nagelaten om tijdens de relatieve hoogconjunctuur de economische meevallers te gebruiken voor de verdere budgettaire sanering. Hierdoor was er al sprake van een structureel tekort, nog voor er sprake was van een crisis. Gezien de omvang van huidige recessie moet de overheid maatregelen nemen om de economie weer op gang te brengen. Bij een heropleving moet ze zo snel mogelijk teruggrijpen naar een orthodox budgettair beleid, teneinde de toekomst en de begroting niet verder te hypothekeren.

‘Sterk in moeilijke tijden'

De crisis op de financiële markten heeft ons de afgelopen maanden de nood aangetoond van een goed gecoördineerd Europees en globaal optreden. Zonder de euro en het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank waren onze economieën ongetwijfeld veel zwaarder gehavend dan thans. Er is nood aan toezicht op de internationale geldstromen en financiële instellingen. Nationale toezichthouders hebben hiervoor niet het noodzakelijke gewicht. Europa kan dit wel. Er moet een Europees toezicht op financiële instellingen komen. De financieel-economische crisis biedt Europa echter ook de kans om meer werk te maken van het economische luik van de Europese monetaire unie en van een "economisch beleid". Dit veronderstelt dat er (dwingende) Europese afspraken worden gemaakt en ook middelen worden ingezet in het kader van een herstelplan met uitgesproken Europese inslag en met meer Europese middelen, zoals fiscale stimuli en investeringsmaatregelen, waaronder Europese grensoverschrijdende infrastructuurprojecten en netwerken en de verdere ontwikkeling van het Stabiliteits- en Groeipact. Hierbij hoort ook rekening te worden gehouden met de extra moeilijke situatie waarin een aantal Zuid- en Oost-Europese lidstaten zich als armere landen bevinden. Naast economisch herstel en economische groei zijn sociale rechtvaardigheid en duurzaamheid even belangrijk. Er is nood aan een versterking van de sociale markteconomie die zowel de markt als de overheid in dienst plaatst van de samenleving, dus in dienst van de economische welvaart, van de sociale rechtvaardigheid, van de armoedebestrijding en van het duurzame beheer van de aarde.

‘De krachten bundelen'

Open VLD juicht stappen voor de hervorming van het financiële stelsel toe en benadrukt dat deze moeten zijn gebaseerd op een betere regelgeving in combinatie met de juiste vormen van toezicht. Persoonlijke verantwoordelijkheid van alle marktdeelnemers is een belangrijke voorwaarde voor welvaart. Een terugval tot een beleid van nationalisatie, overregulering en protectionisme zou een grote vergissing zijn. Open VLD ondersteunt een intensievere internationale samenwerking tussen regelgevers en de versterking van internationale normen en is van oordeel dat een hervormd IMF in dit proces een leidende rol moet spelen om financiële crises in de toekomst te voorkomen. Zie ook boek Guy Verhofstadt 'Een weg uit de crisis' met daarin enkele heel concrete voorstellen voor ondermeer een redding van de Europese bankensector, een heus Europees relanceplan gefinancierd door de uitgifte van Euro-obligaties en de hervorming van de Europese economie naar transsectorale clusters.

‘LDD, de
Euro-realisten'

 Volgens LDD was de oorzaak van de crisis was niet de vrije markt, maar politieke interventie ten behoeve van een ‘gratisbeleid' op grote schaal. De vrije markt zou de goedkope hypotheken nooit hebben verstrekt. Een vrije markt betekent niet vogelvrij. Het betekent dat bedrijven vrij zijn te ondernemen op basis van spelregels waarop onafhankelijk instanties toezien. LDD pleit dus voor de invoering van een Europese Toezichthouder op Europese kapitaalmarkten en het onafhankelijk maken van kredietbeoordelende agentschappen, de zogenoemde credit rating agencies. Dankzij de euro zijn de deelnemende landen beduidend minder kwetsbaar voor financiële crises.

‘Hun €U : CAP ermee. Wij willen onze zeg in Europa'

Wij zijn voorstander van een aanzienlijk groter Europees budget, waarvan de bijdragen onttrokken moeten worden aan gouvernementele bemoeienissen, en op basis van billijke criteria geïnd. Meer financiële middelen is een absolute voorwaarde voor Europese solidariteit tussen rijke en arme regio's, voor een Europees sociaal-economisch beleid, enz. Ter aanvulling van het economische beleid in de deelstaten is een Europees beleid noodzakelijk, willen we komen tot een economisch systeem dat ten dienste staat van sociale en ecologische doelstellingen, van de belangen van de meerderheid van de bevolking. Er moet een stopzetting komen van de fiscale en sociale concurrentie tussen lidstaten en dus ook de Europese Centrale Bank moet een instrument worden voor het sociaal-economische beleid.

‘Tegen het Europa van het kapitaal, voor een socialistisch Europa'

De schandalige reddingsoperaties in de banksector, waarvoor wij als belastingsbetalers zullen opdraaien, hebben een debat op gang gebracht. Wij verzetten ons tegen het idee van een "bad bank" waarbij de overheid alle risico's kosteloos overneemt. Een heroprichting van een overheidsbank zou niet volstaan om de crisis op te lossen. Wij zijn het voor één keer eens met professor De Grauwe en Ivan van de Cloot van Itinera als ze pleiten voor nationalisatie van de hele banksector. Wat ons betreft met schadeloosstelling uitsluitend aan de kleine aandeelhouder op basis van bewezen behoefte. Wij zijn het oneens waar ze argumenteren voor een terugverkoop aan de privé, zodra de banken gesaneerd en terug winstgevend zijn. Wij zouden integendeel deze gelegenheid aangrijpen om heel het bank en kredietwezen aaneen te rijgen in één sterke publieke instelling, onder democratische controle van de gemeenschap. In plaats van de bankdirecties te smeken om krediet te verstrekken, zou de overheid zelf de nodige publieke investeringen kunnen plannen om te beantwoorden aan de echte behoeften van de bevolking.

‘Eerst de mensen, niet de winst'

De crisis schudt de Europese Unie grondig dooreen. Toch blijft de Unie de heilige huisjes van de vrije markt verdedigen, die uiteindelijk tot de crisis hebben geleid. Bijvoorbeeld:
- De vrije markt en de ongebreidelde concurrentie vormen de basis van alle Europese verdragen.
-Het vrije verkeer van kapitaal, de liberalisering van de financiële markten en de privatisering van de pensioenen zijn altijd belangrijke beleidslijnen van de Unie geweest.
- De privatiseringsgolf bij de Europese telecombedrijven, postdiensten en spoorwegen is op gang gebracht door Europese richtlijnen.
- Met het Amerikaanse model van ontmanteling van de sociale zekerheid als voorbeeld kwamen er Europese beleidslijnen die sociale verworvenheden omtrent arbeidsduur, arbeidscontracten en
lonen gevaarlijk op de helling zetten.
Lees de standpunten over de andere thema's om te weten welke concrete voorstellen PVDA+ doet